Chính phủ Úc nói rằng đội tuyển nữ Iran sẽ không được hưởng bất kỳ ngoại lệ nào nếu xin tị nạn, dù có lo ngại về an toàn của họ khi trở về nước.
“Bất kỳ đội thể thao hay thành viên nào của đội thể thao đến Úc đều không được hưởng ưu tiên về thị thực”, phụ tá Ngoại trưởng Úc Matt Thistlethwaite nói với Sky News hôm 8/3. “Họ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện của thị thực, bao gồm kiểm tra an ninh và sức khỏe”.
Ông cho biết chính phủ sẽ không áp dụng “hoàn cảnh đặc biệt” cho bất kỳ ai đang tham dự Asian Cup nữ tại Úc. Theo Thistlethwaite, các quy định thông thường với việc cấp thị thực và các thủ tục liên quan vẫn được áp dụng.
Phát biểu này được đưa ra khi ngày càng có nhiều lời kêu gọi chính phủ Úc đảm bảo an toàn cho đội tuyển nữ Iran tại Asian Cup nữ 2026. Tranh cãi bắt đầu khi toàn đội Iran đứng im lặng trong lúc quốc ca vang lên trước trận ra quân gặp Hàn Quốc hôm 2/3. Hành động này bị coi là một hình thức phản đối chính quyền Iran, gây lo ngại về khả năng họ có thể bị trừng phạt nếu trở về nước.
Một số người Iran tại Úc bày tỏ ủng hộ các cầu thủ. Tuy nhiên, truyền hình nhà nước Iran sau đó gọi đội tuyển là “những kẻ phản quốc thời chiến“, làm gia tăng lo ngại về số phận của họ sau giải đấu.
Những lo ngại này đã thúc đẩy một chiến dịch kiến nghị tại Úc kêu gọi chính phủ hành động để bảo vệ tuyển nữ Iran. Bản kiến nghị do cộng đồng và các tổ chức xã hội phát động đã thu hút hàng chục nghìn chữ ký.
Trong kiến nghị, các tổ chức và nhóm cộng đồng cho rằng nguy cơ đối với các cầu thủ là “nghiêm trọng và cấp bách”. Họ cảnh báo môi trường chính trị hiện tại ở Iran có thể khiến bất kỳ hành động nào bị xem là bất trung, đều dẫn đến hậu quả nặng nề.
“Các cầu thủ không đơn thuần là những VĐV đến thi đấu”, bản kiến nghị có đoạn. “Họ là những phụ nữ chịu sự kiểm soát của một nhà nước có lịch sử trừng phạt những người bị cho là bất tuân”.
Những người ký kiến nghị kêu gọi chính phủ Úc đảm bảo cầu thủ không bị buộc rời khỏi nước này nếu tồn tại lo ngại đáng tin cậy về an toàn của họ. Kiến nghị cũng đề xuất mỗi cầu thủ nên được tiếp cận tư vấn pháp lý độc lập, phiên dịch và các kênh bảo vệ riêng tư để có thể tự quyết định liệu họ có muốn xin tị nạn hay không.
Theo những người vận động, Úc đăng cai Asian Cup nữ nên phải chịu trách nhiệm không chỉ khâu tổ chức, còn về khía cạnh đạo đức với các cầu thủ tham dự. “Trong trường hợp có bằng chứng đáng tin cậy rằng họ có thể đối mặt nguy cơ bị bức hại hoặc giam giữ khi trở về, sự im lặng không phải là lựa chọn trung lập”, kiến nghị viết.
Ngoại trưởng Úc Penny Wong cũng được hỏi về khả năng tuyển nữ Iran xin tị nạn. Bà không bình luận trực tiếp về trường hợp cụ thể của đội, nhưng thừa nhận những rủi ro mà họ có thể đối mặt. “Chúng tôi biết chính quyền này đã đàn áp nhiều người dân của họ”, bà Wong nói. “Úc luôn đứng về phía người dân Iran, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái, trong cuộc đấu tranh cho quyền tự do và bình đẳng”.
Tuy nhiên, bà cho biết chính phủ Úc không muốn bình luận sâu về trường hợp của tuyển Iran khi Asian Cup nữ vẫn đang diễn ra.
Những người muốn xin tị nạn tại Úc phải tự nộp đơn cá nhân và chứng minh họ có nguy cơ bị bức hại nếu trở về nước. Việc đến Úc bằng thị thực thể thao không tự động mang lại bất kỳ quyền ưu tiên nào trong quá trình xét duyệt.
Các chuyên gia cũng lưu ý quyết định xin tị nạn thường rất phức tạp, bởi nó có thể ảnh hưởng đến gia đình của người nộp đơn tại quê nhà.
Tại Asian Cup nữ 2026, Iran hiện đứng cuối bảng A sau hai trận thua. Ở lượt cuối vòng bảng, họ phải thắng Philippines chiều nay 8/3 mới còn hy vọng đi tiếp.
Hoàng An (theo Sky News)